Genlerin ana mekanizması çok basittir. Her anne ve baba iki tam gene sahiptir.
Ve bunlardan birini çocuğuna geçirir. Eğer anne ve babadan alınan genler aynı
ise, yani çocuk her iki taraftan da mavi göz genini aldı ise problem yoktur.
Çocuğun gözlerinin rengi mavi olacaktır. Ancak bir taraftan mavi göz, diğerinden
kahverengi göz genini aldı ise gözlerinin biri mavi diğeri kahverengi
olamayacağına göre bu genlerden biri üstün gelecektir.
Işte rakibine karşı daima üstün gelen bu genlere hakim (dominant) gen adı
verilir. Insanlarda koyu renk göz geni hakim gendir. Yukarıda bahsi geçen
çocuğun gözleri kahverengi olacaktır. Mavi göz rengi gibi mücadeleyi kaybeden
gene de saklı (recessive) gen denilmektedir.
Anne ve babadaki her iki gen de hakim gen ise sonuç aynı olacaktır. Saklı gen bu
mücadelede ancak her iki tarafın geni de saklı gen ise galip çıkabilir. Uzun boy
ve kısa boy genlerinde hakim olan uzun boydur. Örneğin babada iki uzun boy
geni (U/U), annede ise iki kısa boy geni (k/k) varsa, her çocukta mutlaka bir uzun
ve bir kısa boy geni(U/k) olacak ve uzun boy hakim gen olduğundan her çocuk
uzun boylu olacaktır.
Bu çocuklar (U/k) gen yapılı biri ile evlenirlerse, çocukların her birinde
muhtemelen (U/U, U/k,'k/U, k/k) gen yapısı oluşacak yani üç çocuk uzun boylu
olurken bir tanesi kısa boylu kalacaktır. Insanlarda kahverengi göz rengi, görme
yeteneği ve saçlılık hakim genler iken mavi göz, renk körlüğü ve kellik saklı
genlerdir.
Saklı gen çocuğun DNA sarmalında kalıp, onun çocuklarına da geçebilir. Babası
mavi, annesi kahverengi gözlü çocuk kahverengi gözlü olur ama mavi renk göz
geni saklı olarak durur. Kendisi ile aynı genetik yapıda biri ile evlenirse
yukarıdaki uzun boy-kısa boy örneğinde olduğu gibi anne ve baba kahverengi
gözlü olmalarına rağmen çocuklardan biri mavi gözlü olabilir.
Bu durum Mendel kurallarına uygun olup mavi gözlü çocukları olan kahverengi
gözlü anne ve babaların paniğe kapılmalarına ve ortada başka bir neden
aramalarına gerek yoktur.
Ve bunlardan birini çocuğuna geçirir. Eğer anne ve babadan alınan genler aynı
ise, yani çocuk her iki taraftan da mavi göz genini aldı ise problem yoktur.
Çocuğun gözlerinin rengi mavi olacaktır. Ancak bir taraftan mavi göz, diğerinden
kahverengi göz genini aldı ise gözlerinin biri mavi diğeri kahverengi
olamayacağına göre bu genlerden biri üstün gelecektir.
Işte rakibine karşı daima üstün gelen bu genlere hakim (dominant) gen adı
verilir. Insanlarda koyu renk göz geni hakim gendir. Yukarıda bahsi geçen
çocuğun gözleri kahverengi olacaktır. Mavi göz rengi gibi mücadeleyi kaybeden
gene de saklı (recessive) gen denilmektedir.
Anne ve babadaki her iki gen de hakim gen ise sonuç aynı olacaktır. Saklı gen bu
mücadelede ancak her iki tarafın geni de saklı gen ise galip çıkabilir. Uzun boy
ve kısa boy genlerinde hakim olan uzun boydur. Örneğin babada iki uzun boy
geni (U/U), annede ise iki kısa boy geni (k/k) varsa, her çocukta mutlaka bir uzun
ve bir kısa boy geni(U/k) olacak ve uzun boy hakim gen olduğundan her çocuk
uzun boylu olacaktır.
Bu çocuklar (U/k) gen yapılı biri ile evlenirlerse, çocukların her birinde
muhtemelen (U/U, U/k,'k/U, k/k) gen yapısı oluşacak yani üç çocuk uzun boylu
olurken bir tanesi kısa boylu kalacaktır. Insanlarda kahverengi göz rengi, görme
yeteneği ve saçlılık hakim genler iken mavi göz, renk körlüğü ve kellik saklı
genlerdir.
Saklı gen çocuğun DNA sarmalında kalıp, onun çocuklarına da geçebilir. Babası
mavi, annesi kahverengi gözlü çocuk kahverengi gözlü olur ama mavi renk göz
geni saklı olarak durur. Kendisi ile aynı genetik yapıda biri ile evlenirse
yukarıdaki uzun boy-kısa boy örneğinde olduğu gibi anne ve baba kahverengi
gözlü olmalarına rağmen çocuklardan biri mavi gözlü olabilir.
Bu durum Mendel kurallarına uygun olup mavi gözlü çocukları olan kahverengi
gözlü anne ve babaların paniğe kapılmalarına ve ortada başka bir neden
aramalarına gerek yoktur.
Resimler Konusmaz Derler YALAN..O Gozler neler Anlatıyor Anlayana..Anlamak isteyene..
Vazgeçersen Kaybedersin