ASTIM NEDIR NASIL TANI KONUR?
Havayollarının kronik inflamasyonu ile seyreden, nefes darlığı, hışırtılı solunum ve öksürükle karakterize bir hastalık olarak tanımlanan astım, hastaların duymak istemedikleri, hatta genellikle korktukları bir tanıdır. Ancak pek az insan astım hakkında doğru bilgilere sahiptir.
ASTIM NASIL TEDAVI EDILIR
Günümüzde astımı tamamen kontrol altına alabilen birçok ilaç vardır. Ancak ilaçları doğru olarak kullanabilmek astım tedavisinde en önemli yeri tutmaktadır. Hekimler tarafından doğru ilaçlar reçete edilse bile, uygulama hataları yüzünden tedavinin hedeflenen sonuçları elde edilemez.
ASTIM VE ALERJI ILISKISIAstım şikayetlerini artıran etkenlerden kaçınmak tedavinin bir diğer önemli unsurudur. Allerjik astımda şikayetleri artıran en önemli faktör allerjenlerdir. Bu nedenle allerji ve astım ilişkisini ve allerjenlerden korunma yollarını bilmek her allerjik astım hastası için çok önemli bir konudur...
ASTIM VE ÖZEL DURUMLAR?
Astım bazen diğer hastalıklar, yaşlılık, sosyal durum, mesleksel faktörler ve ilaç allerjileri gibi özel durumlarla birliktedir. Bu tür hastaların tedavisi ve takibi astım konusunda uzmanlaşmış bir hekim denetiminde sürdürülmesi gerekir...
ASTIM VE 10 ALTIN KURAL
Ilaçlarınızı doktorun belirlediği şekilde kullanın ve düzenli kontrol muayenelerini aksatmayın.
Ilaçlarınızı, her zaman el altında bulundurun (özellikle kısa etkili şikayet giderici ilaçların evde, arabada, iş yerinde ya da okulda birer tane bulunmasında fayda vardır).
Ilaçlar tamamen bitmeden yenisini temin edin.
Allerjiniz varsa allerjenden korunma önlemlerini eksiksiz olarak uygulayın.
Kesinlikle sigara içmeyin ve sigara dumanından uzak durun.
Doktor bilgisi dışında kesinlikle ilaç kullanmayın ve astım dışı nedenlerle size başlanmış olan her ilaç hakkında astımınızı takip eden doktorunuza bilgi verin.
Astım atağının başlama belirtilerini ve evde atak tedavisini öğrenin. Atak sonrasında soluk alıp vermeniz tamamen düzelinceye kadar istirahat edin.
Şikayet giderici ilaçlara olan ihtiyacınızın giderek artması astım kontrolünün bozulduğunun bir göstergesi olduğunu unutmayın ve hemen doktorunuzla görüşün.
Grip, sinüzit gibi solunum yolu enfeksiyonlarının astımı kötüleştirebileceğini unutmayın ve hemen doktorunuzla görüşün.
Alternatif tıp ya da tamamlayıcı tıp olarak geçen ve astım hastalarında etkinliği bilimsel olarak KANITLANMAMIŞ yöntemlerin (bitkisel çaylar, akupunktur, mağara tedavisi, vb.) faydadan çok zararı olabileceğini unutmayın ve doktor bilgisi olmadan kesinlikle kullanmayın.
ALERJI KORUMA ÜRÜNLERI
ALLERJEN GEÇIRMEYEN YATAK TAKIMLARI
Bu ürünleri akar (mite) allerjenlerini geçirmeyen yatak takımları olarak tanımlamak daha doğrudur. Akar allerjisi olan ve nem oranı yüksek olan iklimlerde yaşayan hastalara en sık önerilen üründür.
Akarlar en önemli ev içi allerjendir. Çevre koşullarına oldukça dayanıklı, sıcak ve nemli ortamlarda kolaylıkla çoğalabilen, ev tozu içinde yaşayan gözle görülemeyen canlılardır. Akarlar insan deri döküntüleri ile beslenir. Akarların vücut proteinleri ve dışkıları allerjenik (allerji yapıcı) özelliktedir.
Akar allerjenleri özellikle halı, yastık, yatak ve benzeri gibi üzerinde toz tutan ev eşyalarında yüksek oranda bulunmaktadır. Bu allerjenlerin solunum yolu ile vücuda girmesi, allerjik kişilerde şikayetlerin başlamasına neden olmaktadır.
Insanların günde ortalama 8 saat uyudukları kabul edilirse; akar allerjisi olan bir hastanın, ömrünün yaklaşık üçte birini bol miktarda akar allerjeni barındıran bir yastık ve yatak üzerinde geçirdiği söylenebilir.
Akar allerjisi olan hastanın, yatağındaki akarlardan nasıl etkilendiğini görmek isterseniz tıklayınız.
Hastaların bu ürüne ulaşmalarında karşılarına çıkan en önemli engel genellikle maliyetin yüksek olmasıdır. Türkiye'de bu ürünü pazarlayan ve fiyatları birbirinden farklı olan birkaç firma vardır. Hastalarımıza önerimiz, her markayı özellikleri ve fiyatı ile değerlendirerek, kendilerine en uygun olanı seçmeleridir.
AKAR ÖLDÜRÜCÜ ILAÇLAR
Akarlar herkesin evinde doğal olarak bulunan canlılardır. Haşare ilaçları akarları öldürmez. Klasik ev temizlik yöntemleri bu canlıları ve allerjenlerini evlerden tam olarak uzaklaştıramaz.
Akarlardan korunmayı sağlamak amacıyla halılara ve diğer toz tutan ev eşyalarına uygulanabilecek kimyasal maddeler geliştirilmiştir. Bu ürünlere akarisid adı verilir.
Yatak odasından halının kaldırılamadığı durumlarda bu kimyasal maddelerin kullanılması önerilebilir. Ancak hiçbir önlem halıyı kaldırmanın yerini alamaz.
HEPA FILTRELI HAVA TEMIZLIYICILER
HEPA'dan özellikle son yıllarda oldukça sık söz edilmektedir. Ingilizce "High Efficiency Particulate Arresting" kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Yüksek Etkinlikte Partikül Yakalayıcı anlamına gelmektedir.
Temel özelliği, solunan havadaki çok küçük partikülleri tutabilmesidir. Küçük partikül olarak adlandırılan maddeler, akar allerjenleri, kedi ve köpek allerjenleri, küf (mantar) sporları gibi allerjenler ve bronşlarda irritasyon (tahriş) yapabilecek toz ve zararlı taneciklerdir.
Akciğerleri sağlıklı olan kişiler için genellikle zararlı olmayan bu partiküller, astımlı hastalarda hem doğrudan allerjeniteleri hem de dolaylı tahriş etkileri nedeniyle, şikayetlerin artmasına neden olurlar.
Astımlı hastalarda dış ortam hava kirliliği kadar ev (ya da çalışma ortamı) hava kirliliği de önemlidir.
Bir hava temizleyici seçimi yaparken bazı konulara özellikle dikkat edilmelidir:
Cihazın etkili olabildiği alan (metrekare),
Içinde bulunan filtrenin özelliği (ki birkaç çeşit HEPA filtresi vardır ve bunların bazılarında filtrasyon yüzdesi düşüktür),
Büyük partikülleri tutan ön fitrelerin bulunması (HEPA filtresinin ömrünü uzatmak bakımından gereklidir)...
HEPA filtreli hava temizliyiciler solunum yolu hastalığı olan kişiler için ilaç tedavisine yardımcı çevresel kontrol yöntemleri kapsamında önerilebilir.
ASTIM BELIRTILERININ ÖZELLIKLERI
ÖKSÜRÜK
Özellikle çocuklarda (bazen) astımın tek belirtisidir.
Inatçıdır, bir kez başladı mı kolay kolay geçmez.
Öksürük nöbetleri şeklindedir. Öksürüksüz dönemlerde herşey yolunda olabilir, muayenede herhangi bir bulgu elde edilemeyebilir ve astım tanısı gözden kaçırılabilir.
Hastaların bir kısmında sadece gece öksürüğü, ya da sabah öksürüğü şeklindedir. Şikayetlerin gece artması astım hastalığının bir özelliğidir. Yatınca artan öksürük genellikle sinüzit ile ilişkilendirilir. Yanlış değildir, ama astımın da akla getirilmemesi önemli bir eksikliktir. Çünkü astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları “sessiz” olarak bekleyen astımın alevlenmesine neden olur.
Allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).
Klasik tedavilerle (antibiyotik, öksürük şurubu vs) tamamen tedavi edilesi genellikle mümkün değildir.
HIRILTILI SOLUNUM
Nefes alıp verirken göğüsten ses gelmesidir.
Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.
Astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları sırasında genellikle hırıltılı solunum ortaya çıkar.
Allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
VIZING (HIŞILTI)
Nefes alıp verirken göğüsten ıslık benzeri bir ses gelmesidir.
Genellikle nefes verirken ortaya çıkar.
Daralmış hava yollarından geçmekte zorlanan solunum havasının oluşturduğu bir sestir.
Öksürük ve hırıltılı solunum ile birlikte olabilir.
Uyaranlarla (allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi) ortaya çıkabilir.
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
BALGAM ÇIKARTMA
Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.
Astımda akciğer hava yollarında balgam (mukus) yapımı artmıştır.
Hastalar balgam çıkartınca rahatladıklarını ifade ederler.
Bunun nedeni "mukus tıkacı" adı verilen kurumuş ve katılaşmış balgamın hava yollarını tıkamış olmasıdır.
GÖ?ÜSTE SIKIŞMA HISSI
Daralmış akciğer hava yollarının ve zor solunumun neden olduğu bir belirtidir.
Genellikle astımın diğer bulguları ile birliktedir.
Tek başına bir şikayet olarak ortaya çıkması başta kalp hastalıkları olmak üzere diğer hastalıkların da araştırılmasını gerektirir.
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
ASTIM BELIRTILERININ ORTAK ÖZELLIKLERI
Sürekli (devamlı, aralıksız) olMAyabilir. Özellikle hafif astımda zaman zaman yani ataklar halinde ortaya çıkar.
Ataklar arasında yani şikayetlerin olmadığı dönemlerde muayene bulguları tamamen normal olabilir. Hatta solunum fonksiyon testleri bile normal olabilir.
Şikayetlerin bazı uyaranlarla tetiklenmesi önemli bir özelliktir.
Şikayetlerin hava yollarını (bronşlar) genişleten ilaçlarla kısa sürede düzelmesi önemli bir özelliktir.
Ailede (anne, baba, kardeşler, teyze, dayı, amca, hala gibi kan bağı olan bireylerde) astım bulunması önemli bir özelliktir.
KORTIKOFOBI (kortizon korkusu)
Halk arasında astım tedavisinde kullanılan ilaçlar hakkında hastaları tereddüt içinde bırakan, “ürtküten” ve hatta tedaviyi yarıda bırakmalarına neden olan çok yanlış bir inanış hakimdir:
Astım ilaçları içinde kortizon var, sakın kullanma !
Evet, astımda kullanılan anti-inflamatuvar ilaçların bir kısmının içinde, halk arasında “kortizon” diye adlandırılan kortikosteroidler vardır. Kortikosteroidler astım tedavisinin temel taşlarıdır. Bu ilaçlar olmadan astım hastalığı kontrol altına alınamaz, ilerlemesi durdurulamaz.
Etkin bir astım tedavisi için öncelikle hastalardaki kortikofobinin (kortizon korkusu) yenilmesi gereklidir.
Vücudumuzdaki kortikosteroidler
Kortikosteroidler normalde vücudumuzda da salgılanan ve çeşitli biyolojik fonksiyonların idamesi için gerekli olan maddelerdir.
Vücudumuz günde ortalama 3000-5000 mikrogram arasında kortizon salgılar. Bu değer “fizyolojik doz” olarak adlandırılır.
Dışarıdan, ilaç şeklinde BU DOZU GEÇECEK ŞEKILDE VE UZUN SÜRELERDE verilen kortikosteroidler yan etkilere neden olur
Astım ilaçlarındaki kortikosteroidler
Bunlar, hap ya da enjeksiyon (iğne) şeklinde verilen kortikosteroidlerden farklıdır. Doğrudan hava yollarına uygulanır. Kan dolaşımına geçen miktarları çok düşüktür. Ayrıca; astım ilaçları içindeki kortikosteroid dozu, günlük fizyolojik dozun çok altındadır. Bunu bir örnekle açıklayalım:
Bir dozunda 320 mikrogram kortikosteroid bulunan astım ilacından, “sabah 1 doz, akşam 1 doz” kullanmakta olan bir hasta günde 640 mikrogram kortikosteroid almaktadır. Bu doz, günlük fizyolojik dozun yaklaşık beşte biri kadardır. Hava yollarına değil de, doğrudan kan dolaşımına verilmiş olduğu varsayılsa bile, yan etkiye neden olmayacaktır.
Astım ilaçları içinde bulunan kortikosteroidler “sanıldığı gibi” TEHLIKELI DE?IL, aksine astımın etkin kontrolü için ÇOK GEREKLI ilaçlardır. Kortikofobi nedeniyle tedavinin terk edilmesi, ilerleyen yıllarda akciğer hava yollarında geri döndürülemeyecek hasarlara neden olacaktır. Lütfen astım ilaçlarınızı düzenli ve doğru olarak kullanın
VURGULANMASI GEREKEN ÖNEMLI BIR KONU
Bu ilaçlar astım tedavisinde OLMAZSA OLMAZ önem taşıyan kortikosteroidleri içermektedir. Hastaların bir kısmı ve malesef konuyla ilgili yeterli bilgisi olmayan bazı kişiler, "BU ILAÇTA KORTIZON VAR !, ÇOK ZARARLI, AKCI?ERLERINI ÇÜRÜTÜR, KILO ALDIRIR, SIVILCE YAPAR..." şeklinde gerçekle ilişkisi olmayan sözlerle ilacın reçete edildiği astımlı hastasını KORKUTMAKTA, ve astım tedavi planını bozarak hastaya zararlı olmaktadırlar.
Doğru olan tek cümle "bu ilaçların içinde kortizon yapısında maddelerin bulunduğudur". ANCAK, bu kortizon, ağız yoluyla alınan (hap) kortizonlardan hem molekül yapısı olarak farklıdır, hem de çok düşük dozlarda kullanılmaktadır.
ÇOK DÜŞÜK DOZ sözünü biraz açıklayalım:
Kortizon adı verilen madde normalde insan vücudunda salgılanan ve biyolojik dengelerin devamı için gerekli olan bir maddedir. Vücudumuz günde ortalama 3000-5000 mikrogram kortizon salgılar.
Bizim astım tedavisi için verdiğimiz kortizon dozu ise budesonid için maksimum 1600 mikrogram, flutikazon için 1500-2000 mikrogramdır. Yani günlük salgılanmakta olan fizyolojik dozların altındadır.
Kortizon içeren ilaçlarla ortaya çıkan yan etkiler, vücutta yapılan kortizon miktarından daha yüksek dozlarda ve uzun sürelerde ağız yoluyla (hap) verilenlerle ortaya çıkmaktadır.
DIKKATINIZI YÖNELTMENIZ GEREKEN diğer bir kelime de A?IZ YOLUYLA (hap) KULLANIMDIR. Ilaçlar ağız yoluyla kullanıldığında kan dolaşımına geçerek tüm vücutta etki ederler.
ANCAK astım ilaçları doğrudan akciğer havayollarına (bronşlar) uygulanmakta ve burada etki etmektedirler.
Inhalasyon cihazı doğru kullanılır ve kullanımdan sonra ağız çalkalanır ve gargara yapılır ise, ilacın sistemik dolaşıma (kan dolaşımına) geçişi tama yakın bir oranda önlenir ve ÖZELLIKLE ERIŞKIN HASTALARDA inhale kortikosteroidlere bağlı sistemik yan etki gözlenmez.
Havayollarının kronik inflamasyonu ile seyreden, nefes darlığı, hışırtılı solunum ve öksürükle karakterize bir hastalık olarak tanımlanan astım, hastaların duymak istemedikleri, hatta genellikle korktukları bir tanıdır. Ancak pek az insan astım hakkında doğru bilgilere sahiptir.
ASTIM NASIL TEDAVI EDILIR
Günümüzde astımı tamamen kontrol altına alabilen birçok ilaç vardır. Ancak ilaçları doğru olarak kullanabilmek astım tedavisinde en önemli yeri tutmaktadır. Hekimler tarafından doğru ilaçlar reçete edilse bile, uygulama hataları yüzünden tedavinin hedeflenen sonuçları elde edilemez.
ASTIM VE ALERJI ILISKISIAstım şikayetlerini artıran etkenlerden kaçınmak tedavinin bir diğer önemli unsurudur. Allerjik astımda şikayetleri artıran en önemli faktör allerjenlerdir. Bu nedenle allerji ve astım ilişkisini ve allerjenlerden korunma yollarını bilmek her allerjik astım hastası için çok önemli bir konudur...
ASTIM VE ÖZEL DURUMLAR?
Astım bazen diğer hastalıklar, yaşlılık, sosyal durum, mesleksel faktörler ve ilaç allerjileri gibi özel durumlarla birliktedir. Bu tür hastaların tedavisi ve takibi astım konusunda uzmanlaşmış bir hekim denetiminde sürdürülmesi gerekir...
ASTIM VE 10 ALTIN KURAL
Ilaçlarınızı doktorun belirlediği şekilde kullanın ve düzenli kontrol muayenelerini aksatmayın.
Ilaçlarınızı, her zaman el altında bulundurun (özellikle kısa etkili şikayet giderici ilaçların evde, arabada, iş yerinde ya da okulda birer tane bulunmasında fayda vardır).
Ilaçlar tamamen bitmeden yenisini temin edin.
Allerjiniz varsa allerjenden korunma önlemlerini eksiksiz olarak uygulayın.
Kesinlikle sigara içmeyin ve sigara dumanından uzak durun.
Doktor bilgisi dışında kesinlikle ilaç kullanmayın ve astım dışı nedenlerle size başlanmış olan her ilaç hakkında astımınızı takip eden doktorunuza bilgi verin.
Astım atağının başlama belirtilerini ve evde atak tedavisini öğrenin. Atak sonrasında soluk alıp vermeniz tamamen düzelinceye kadar istirahat edin.
Şikayet giderici ilaçlara olan ihtiyacınızın giderek artması astım kontrolünün bozulduğunun bir göstergesi olduğunu unutmayın ve hemen doktorunuzla görüşün.
Grip, sinüzit gibi solunum yolu enfeksiyonlarının astımı kötüleştirebileceğini unutmayın ve hemen doktorunuzla görüşün.
Alternatif tıp ya da tamamlayıcı tıp olarak geçen ve astım hastalarında etkinliği bilimsel olarak KANITLANMAMIŞ yöntemlerin (bitkisel çaylar, akupunktur, mağara tedavisi, vb.) faydadan çok zararı olabileceğini unutmayın ve doktor bilgisi olmadan kesinlikle kullanmayın.
ALERJI KORUMA ÜRÜNLERI
ALLERJEN GEÇIRMEYEN YATAK TAKIMLARI
Bu ürünleri akar (mite) allerjenlerini geçirmeyen yatak takımları olarak tanımlamak daha doğrudur. Akar allerjisi olan ve nem oranı yüksek olan iklimlerde yaşayan hastalara en sık önerilen üründür.
Akarlar en önemli ev içi allerjendir. Çevre koşullarına oldukça dayanıklı, sıcak ve nemli ortamlarda kolaylıkla çoğalabilen, ev tozu içinde yaşayan gözle görülemeyen canlılardır. Akarlar insan deri döküntüleri ile beslenir. Akarların vücut proteinleri ve dışkıları allerjenik (allerji yapıcı) özelliktedir.
Akar allerjenleri özellikle halı, yastık, yatak ve benzeri gibi üzerinde toz tutan ev eşyalarında yüksek oranda bulunmaktadır. Bu allerjenlerin solunum yolu ile vücuda girmesi, allerjik kişilerde şikayetlerin başlamasına neden olmaktadır.
Insanların günde ortalama 8 saat uyudukları kabul edilirse; akar allerjisi olan bir hastanın, ömrünün yaklaşık üçte birini bol miktarda akar allerjeni barındıran bir yastık ve yatak üzerinde geçirdiği söylenebilir.
Akar allerjisi olan hastanın, yatağındaki akarlardan nasıl etkilendiğini görmek isterseniz tıklayınız.
Hastaların bu ürüne ulaşmalarında karşılarına çıkan en önemli engel genellikle maliyetin yüksek olmasıdır. Türkiye'de bu ürünü pazarlayan ve fiyatları birbirinden farklı olan birkaç firma vardır. Hastalarımıza önerimiz, her markayı özellikleri ve fiyatı ile değerlendirerek, kendilerine en uygun olanı seçmeleridir.
AKAR ÖLDÜRÜCÜ ILAÇLAR
Akarlar herkesin evinde doğal olarak bulunan canlılardır. Haşare ilaçları akarları öldürmez. Klasik ev temizlik yöntemleri bu canlıları ve allerjenlerini evlerden tam olarak uzaklaştıramaz.
Akarlardan korunmayı sağlamak amacıyla halılara ve diğer toz tutan ev eşyalarına uygulanabilecek kimyasal maddeler geliştirilmiştir. Bu ürünlere akarisid adı verilir.
Yatak odasından halının kaldırılamadığı durumlarda bu kimyasal maddelerin kullanılması önerilebilir. Ancak hiçbir önlem halıyı kaldırmanın yerini alamaz.
HEPA FILTRELI HAVA TEMIZLIYICILER
HEPA'dan özellikle son yıllarda oldukça sık söz edilmektedir. Ingilizce "High Efficiency Particulate Arresting" kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Yüksek Etkinlikte Partikül Yakalayıcı anlamına gelmektedir.
Temel özelliği, solunan havadaki çok küçük partikülleri tutabilmesidir. Küçük partikül olarak adlandırılan maddeler, akar allerjenleri, kedi ve köpek allerjenleri, küf (mantar) sporları gibi allerjenler ve bronşlarda irritasyon (tahriş) yapabilecek toz ve zararlı taneciklerdir.
Akciğerleri sağlıklı olan kişiler için genellikle zararlı olmayan bu partiküller, astımlı hastalarda hem doğrudan allerjeniteleri hem de dolaylı tahriş etkileri nedeniyle, şikayetlerin artmasına neden olurlar.
Astımlı hastalarda dış ortam hava kirliliği kadar ev (ya da çalışma ortamı) hava kirliliği de önemlidir.
Bir hava temizleyici seçimi yaparken bazı konulara özellikle dikkat edilmelidir:
Cihazın etkili olabildiği alan (metrekare),
Içinde bulunan filtrenin özelliği (ki birkaç çeşit HEPA filtresi vardır ve bunların bazılarında filtrasyon yüzdesi düşüktür),
Büyük partikülleri tutan ön fitrelerin bulunması (HEPA filtresinin ömrünü uzatmak bakımından gereklidir)...
HEPA filtreli hava temizliyiciler solunum yolu hastalığı olan kişiler için ilaç tedavisine yardımcı çevresel kontrol yöntemleri kapsamında önerilebilir.
ASTIM BELIRTILERININ ÖZELLIKLERI
ÖKSÜRÜK
Özellikle çocuklarda (bazen) astımın tek belirtisidir.
Inatçıdır, bir kez başladı mı kolay kolay geçmez.
Öksürük nöbetleri şeklindedir. Öksürüksüz dönemlerde herşey yolunda olabilir, muayenede herhangi bir bulgu elde edilemeyebilir ve astım tanısı gözden kaçırılabilir.
Hastaların bir kısmında sadece gece öksürüğü, ya da sabah öksürüğü şeklindedir. Şikayetlerin gece artması astım hastalığının bir özelliğidir. Yatınca artan öksürük genellikle sinüzit ile ilişkilendirilir. Yanlış değildir, ama astımın da akla getirilmemesi önemli bir eksikliktir. Çünkü astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları “sessiz” olarak bekleyen astımın alevlenmesine neden olur.
Allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).
Klasik tedavilerle (antibiyotik, öksürük şurubu vs) tamamen tedavi edilesi genellikle mümkün değildir.
HIRILTILI SOLUNUM
Nefes alıp verirken göğüsten ses gelmesidir.
Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.
Astımlı hastalarda sinüzit ya da nezle gibi üst solunum yolu hastalıkları sırasında genellikle hırıltılı solunum ortaya çıkar.
Allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi “uyaranlar” ile ortaya çıkar (ya da artar).
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
VIZING (HIŞILTI)
Nefes alıp verirken göğüsten ıslık benzeri bir ses gelmesidir.
Genellikle nefes verirken ortaya çıkar.
Daralmış hava yollarından geçmekte zorlanan solunum havasının oluşturduğu bir sestir.
Öksürük ve hırıltılı solunum ile birlikte olabilir.
Uyaranlarla (allerjenler, toz, duman, kötü kokular (boya, benzin), iyi kokular (parfüm, deterjan), soğuk hava, sigara dumanı, egzersiz, duygusal durumlar (sevinç, üzüntü) gibi) ortaya çıkabilir.
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
BALGAM ÇIKARTMA
Astıma özel bir belirti değildir ama astımlı hastalarda sık görülen bir belirtidir.
Astımda akciğer hava yollarında balgam (mukus) yapımı artmıştır.
Hastalar balgam çıkartınca rahatladıklarını ifade ederler.
Bunun nedeni "mukus tıkacı" adı verilen kurumuş ve katılaşmış balgamın hava yollarını tıkamış olmasıdır.
GÖ?ÜSTE SIKIŞMA HISSI
Daralmış akciğer hava yollarının ve zor solunumun neden olduğu bir belirtidir.
Genellikle astımın diğer bulguları ile birliktedir.
Tek başına bir şikayet olarak ortaya çıkması başta kalp hastalıkları olmak üzere diğer hastalıkların da araştırılmasını gerektirir.
Nefes açıcı ilaçlarla düzelir.
ASTIM BELIRTILERININ ORTAK ÖZELLIKLERI
Sürekli (devamlı, aralıksız) olMAyabilir. Özellikle hafif astımda zaman zaman yani ataklar halinde ortaya çıkar.
Ataklar arasında yani şikayetlerin olmadığı dönemlerde muayene bulguları tamamen normal olabilir. Hatta solunum fonksiyon testleri bile normal olabilir.
Şikayetlerin bazı uyaranlarla tetiklenmesi önemli bir özelliktir.
Şikayetlerin hava yollarını (bronşlar) genişleten ilaçlarla kısa sürede düzelmesi önemli bir özelliktir.
Ailede (anne, baba, kardeşler, teyze, dayı, amca, hala gibi kan bağı olan bireylerde) astım bulunması önemli bir özelliktir.
KORTIKOFOBI (kortizon korkusu)
Halk arasında astım tedavisinde kullanılan ilaçlar hakkında hastaları tereddüt içinde bırakan, “ürtküten” ve hatta tedaviyi yarıda bırakmalarına neden olan çok yanlış bir inanış hakimdir:
Astım ilaçları içinde kortizon var, sakın kullanma !
Evet, astımda kullanılan anti-inflamatuvar ilaçların bir kısmının içinde, halk arasında “kortizon” diye adlandırılan kortikosteroidler vardır. Kortikosteroidler astım tedavisinin temel taşlarıdır. Bu ilaçlar olmadan astım hastalığı kontrol altına alınamaz, ilerlemesi durdurulamaz.
Etkin bir astım tedavisi için öncelikle hastalardaki kortikofobinin (kortizon korkusu) yenilmesi gereklidir.
Vücudumuzdaki kortikosteroidler
Kortikosteroidler normalde vücudumuzda da salgılanan ve çeşitli biyolojik fonksiyonların idamesi için gerekli olan maddelerdir.
Vücudumuz günde ortalama 3000-5000 mikrogram arasında kortizon salgılar. Bu değer “fizyolojik doz” olarak adlandırılır.
Dışarıdan, ilaç şeklinde BU DOZU GEÇECEK ŞEKILDE VE UZUN SÜRELERDE verilen kortikosteroidler yan etkilere neden olur
Astım ilaçlarındaki kortikosteroidler
Bunlar, hap ya da enjeksiyon (iğne) şeklinde verilen kortikosteroidlerden farklıdır. Doğrudan hava yollarına uygulanır. Kan dolaşımına geçen miktarları çok düşüktür. Ayrıca; astım ilaçları içindeki kortikosteroid dozu, günlük fizyolojik dozun çok altındadır. Bunu bir örnekle açıklayalım:
Bir dozunda 320 mikrogram kortikosteroid bulunan astım ilacından, “sabah 1 doz, akşam 1 doz” kullanmakta olan bir hasta günde 640 mikrogram kortikosteroid almaktadır. Bu doz, günlük fizyolojik dozun yaklaşık beşte biri kadardır. Hava yollarına değil de, doğrudan kan dolaşımına verilmiş olduğu varsayılsa bile, yan etkiye neden olmayacaktır.
Astım ilaçları içinde bulunan kortikosteroidler “sanıldığı gibi” TEHLIKELI DE?IL, aksine astımın etkin kontrolü için ÇOK GEREKLI ilaçlardır. Kortikofobi nedeniyle tedavinin terk edilmesi, ilerleyen yıllarda akciğer hava yollarında geri döndürülemeyecek hasarlara neden olacaktır. Lütfen astım ilaçlarınızı düzenli ve doğru olarak kullanın
VURGULANMASI GEREKEN ÖNEMLI BIR KONU
Bu ilaçlar astım tedavisinde OLMAZSA OLMAZ önem taşıyan kortikosteroidleri içermektedir. Hastaların bir kısmı ve malesef konuyla ilgili yeterli bilgisi olmayan bazı kişiler, "BU ILAÇTA KORTIZON VAR !, ÇOK ZARARLI, AKCI?ERLERINI ÇÜRÜTÜR, KILO ALDIRIR, SIVILCE YAPAR..." şeklinde gerçekle ilişkisi olmayan sözlerle ilacın reçete edildiği astımlı hastasını KORKUTMAKTA, ve astım tedavi planını bozarak hastaya zararlı olmaktadırlar.
Doğru olan tek cümle "bu ilaçların içinde kortizon yapısında maddelerin bulunduğudur". ANCAK, bu kortizon, ağız yoluyla alınan (hap) kortizonlardan hem molekül yapısı olarak farklıdır, hem de çok düşük dozlarda kullanılmaktadır.
ÇOK DÜŞÜK DOZ sözünü biraz açıklayalım:
Kortizon adı verilen madde normalde insan vücudunda salgılanan ve biyolojik dengelerin devamı için gerekli olan bir maddedir. Vücudumuz günde ortalama 3000-5000 mikrogram kortizon salgılar.
Bizim astım tedavisi için verdiğimiz kortizon dozu ise budesonid için maksimum 1600 mikrogram, flutikazon için 1500-2000 mikrogramdır. Yani günlük salgılanmakta olan fizyolojik dozların altındadır.
Kortizon içeren ilaçlarla ortaya çıkan yan etkiler, vücutta yapılan kortizon miktarından daha yüksek dozlarda ve uzun sürelerde ağız yoluyla (hap) verilenlerle ortaya çıkmaktadır.
DIKKATINIZI YÖNELTMENIZ GEREKEN diğer bir kelime de A?IZ YOLUYLA (hap) KULLANIMDIR. Ilaçlar ağız yoluyla kullanıldığında kan dolaşımına geçerek tüm vücutta etki ederler.
ANCAK astım ilaçları doğrudan akciğer havayollarına (bronşlar) uygulanmakta ve burada etki etmektedirler.
Inhalasyon cihazı doğru kullanılır ve kullanımdan sonra ağız çalkalanır ve gargara yapılır ise, ilacın sistemik dolaşıma (kan dolaşımına) geçişi tama yakın bir oranda önlenir ve ÖZELLIKLE ERIŞKIN HASTALARDA inhale kortikosteroidlere bağlı sistemik yan etki gözlenmez.
Kaderimi Kendim Yazarım Sandım...
&
&
O BIZIM KAVUŞMAMIZ MAHSERE KALDI