Bu, çocukların gökyüzüne bakarak en sık sordukları sorulardan biridir. Kim bilir
kaçımız, kaçamak cevaplar vermiş, uçağın motorlarından çıkan duman olduğunu
söylemiş ama aynı yükseklikte uçan her uçakta aynı şeyin olmadığını
açıklayamamışızdır.
Bir bulutun oluşabilmesi için, havanın, yeryüzünden buharlaşan suyu absorbe
edemeyecek, yani içine alamayacak kadar düşük sıcaklık ve basınçta olması, bir
de bulutu oluşturacak su damlacıklarının etraflarında tutunabilecekleri toz
parçacıklarının olması gereklidir. Yerden 10 bin metreden fazla yükseklikte uçan
yolcu ve savaş uçaklarının uçtuğu bu yükseklikte normal şartlarda hava çok
temizdir, hiç toz yoktur, yani bir bulutun oluşması için gereken şartlardan biri
eksiktir.
Bilindiği gibi jet uçaklarının motorları, ön taraflarından havayı alarak, yakıt ile
yakar ve işlev tamamlandıktan sonra, arka taraflarındaki küçük çaptaki
egzozdan büyük bir basınç ile dışarı verirler. Bu motorların aldıkları hava ile
birlikte giren su buharı, motorun içinde daha da koyu hale gelerek dışarıdaki çok
soğuk havanın üzerine püskürtülür. Buna teknik dilde 'sublime' olma olayı denir.
Yani buhar halindeki suyun, sıvı hale geçmeden, doğrudan donması, buz haline
geçmesidir.
Aslında uçakların arkalarında bıraktıkları bulut, insan yapısı bir buluttan başka
bir şey değildir. Soğuk havada verdiğimiz nefes havada nasıl buharlaşıyorsa
onun gibi bir şeydir. Deniz seviyesinde, yüksek sıcaklık ve basınçta buharlaşan
suyu hava kolayca absorbe eder. Yükseklik arttıkça, hava sıcaklığı ve basınç
düştükçe, hava artık su buharım içine alamaz hale gelir. Ancak bulutun oluşması
için bir üçüncü şart daha vardı, yani toz parçacıkları.
İşte burada toz parçacıklarının görevini, uçağın motorlarından egzost olarak
çıkan yakıt parçacıkları yerine getirir. Bu sayede bir bulutun oluşması için üç
şart da yerine getirilmiş olur ve motorların gerisinde uzun, ince bir bulut oluşur.
Esasında alçak irtifada uçan uçaklarda da aynı şey oluşur, motorlardan su
buharı salınır ama düşük ısı, nem miktarı, rüzgar yönü gibi etkenler tam
oluşmadığı için uçakların arkasında beyaz bulut oluşmaz. İlave edelim ki, bu
olayda uçağın ve motorlarının cinsi ve kapasitesinin hiçbir etkisi yoktur.
(Eğer Bu Bilginin Eksik Kaldığını Düşünüyorsanız Mesajın Orjinali İçin Tıklayınız... )
[Bu Konuya Yorum Yapın] [Paylaşımcıya Teşekkür Edin] Bu Bilgiyi Yazdırın!!!
|
